Najświeższe badania z zakresu neurobiologii ujawniają, że bliscy przyjaciele mogą wywołać silniejsze reakcje w określonych obszarach mózgu, takich jak kora przyśrodkowa czołowa, w porównaniu do obcych do reakcji naszego mózgu na ludzi nam obcych.
Uczestnicy pewnego badania wykazywali zwiększoną aktywność mózgu, gdy pytano ich o bliskich przyjaciół, w przeciwieństwie do pytań o obcych, którzy mieli podobne zainteresowania. Eksperyment ten miał na celu pokazanie, że emocjonalna bliskość odgrywa większą rolę niż wspólne przekonania w ocenianiu innych ludzi, zwłaszcza w zadaniach wymagających zaangażowania kory przyśrodkowej czołowej.
Niedawne badanie opublikowane w Neuroscience (w anglojęzycznym magazynie, Neuronauka’) mówi, że mózgi ludzi wykazują doskonałą reaktywność wobec przyjaciół, a nie obcych, nawet gdy obcy wykazują do nich więcej podobieństw. Badacze koncentrowali się w swych badaniach na obszarze mózgu odpowiedzialnym za przetwarzanie sygnałów społecznych i sugerują oni, że więzy społeczne mają większe znaczenie niż wspólne zainteresowania.
Przeprowadzone przez studentkę Fennę Krienen i Randy’ego Bucknera, magistra psychologii z Uniwersytetu Harvarda, badanie miało za zadanie określić, jak kora przyśrodkowa czołowa i powiązane z nią obszary mózgu oceniają znaczenie jednostki w kontekstach społecznych. Poprzednie badania podkreślały rolę zrozumienia przekonań innych w kształtowaniu interakcji społecznych. Tutaj Krienen i jej zespół starali się określić, czy te obszary mózgu wykazują silniejsze reakcje na znajomych czy osoby, z którymi dzielimy wspólne zainteresowania.
Krienen wyjaśniła: „Istnieją powody psychologiczne i ewolucyjne, które wspierają pogląd, że elementy społeczne, takie jak podobieństwo i 'bliskość’, mogą być traktowane w mózgu w sposób szczególny, na przykład przy odróżnianiu tzw. współplemieńców i ludzi z zewnątrz oraz krewnych i ludzi nie spokrewnionych ze sobą. Jednak, w przeciwieństwie do wcześniejszych założeń, te wyniki wskazują, że społeczna bliskość przeważa nad podobieństwem społecznym”.
Na początku badacze zeskanowali aktywność mózgu 32 osób, podczas gdy te oceniały, jak dobrze określone listy przymiotników odzwierciedlają ich osobowość. Ten proces pomógł zlokalizować obszary mózgu reagujące na osobiście istotne informacje. W kolejnych eksperymentach 66 uczestników dzieliło się szczegółami osobowości dotyczącymi siebie i dwójki swoich przyjaciół – jednego, z którym wierzyli, że mają podobne preferencje, oraz drugiego postrzeganego jako ten o odmiennych poglądach.
Badacze stworzyli fikcyjne historie dla podobnych i różnych sobie obcych na podstawie cech osobowości każdego uczestnika. Następnie, podczas skanowania mózgu, uczestnicy brali udział w swoistej grze, gdzie musieli przewidzieć, jak inna osoba odpowie na konkretne pytania, na przykład wybierając miejsce przy przejściu lub przy oknie podczas lotu samolotem.
Podczas tych zadań badacze zauważyli zwiększoną aktywność w korze przyśrodkowej czołowej, gdy osoby odpowiadały na pytania dotyczące ich przyjaciół. Warto zauważyć, że obecność lub brak wspólnych zainteresowań nie miała wpływu na reakcje mózgu.
Krienen podsumowała to następująco, „Na podstawie wszystkich eksperymentów, wyraźnym stało się, że bliskość, a nie podobieństwo, odegrały istotną rolę w aktywacji obszarów korowych przyśrodkowych i innych powiązanych z nimi obszarów mózgu. Te wyniki sugerują, że społeczna bliskość ma pierwszeństwo przed wspólnymi przekonaniami przy formułowaniu osądów o innych.”
Rezultaty tych badań sugerują, że społeczna bliskość jest istotniejsza niż podobieństwo poglądów, jest wręcz kluczowa przy formułowaniu osądów, a samo badanie wnosi cenny wkład w dziedzinę neurobiologii społecznej.