Witam Was w drugiej części artykułu na temat EFEKTYWNEJ KOMUNIKACJI. W części pierwszej, jak i w artykułach o empatii, wspominałam o wartości rozumienia i prawidłowego stosowania mowy ciała. Dziś małe przypomnienie, by nie pominąć tego, co istotne. Plus dalsze wskazówki, mogące pomóc Ci w bardziej uważny sposób tworzyć komunikaty.

Wskazówka 3: Zwracaj uwagę na sygnały niewerbalne 

• Sposób, w jaki patrzysz, słuchasz, poruszasz się i reagujesz na inną osobę, mówi o twoich uczuciach więcej niż same słowa. Komunikacja niewerbalna, czyli język ciała, obejmuje wyraz twarzy, ruchy ciała i gesty, kontakt wzrokowy, postawę, ton głosu, a nawet napięcie mięśni i oddech. Rozwijanie umiejętności rozumienia i używania komunikacji niewerbalnej może pomóc ci nawiązać kontakt z innymi, wyrazić to, co naprawdę masz na myśli, poradzić sobie w trudnych sytuacjach i budować lepsze relacje w domu i pracy.

Możesz poprawić efektywną komunikację, używając otwartej mowy ciała –  stojąc w otwartej postawie oraz utrzymując kontakt wzrokowy z osobą, z którą rozmawiasz. Możesz też wykorzystać język ciała, aby podkreślać lub wzmacniać swoją werbalną wiadomość – np. poklepując przyjaciela po plecach, komplementując go za sukces.

• Bądźmy świadomi różnic indywidualnych. Ludzie z różnych krajów i kultur mają tendencję do używania rozmaitych gestów komunikacji niewerbalnej, dlatego ważne jest uwzględnienie wieku, kultury, religii, płci i stanu emocjonalnego rozmówcy podczas odczytywania jego indywidualnych sygnałów płynących z ciała. Amerykański nastolatek, wdowa w żałobie i azjatycki biznesmen najprawdopodobniej będą używać różnych sygnałów niewerbalnych.
• Odczytujmy sygnały komunikacji niewerbalnej jako całość. Nie przypisuj zbyt dużego znaczenia pojedynczemu gestowi lub sygnałowi niewerbalnemu. Rozważ wszystkie otrzymane sygnały niewerbalne, od kontaktu wzrokowego po ton głosu i mowę ciała jako całości. Każdy może czasami nie utrzymać kontaktu wzrokowego na dłużej lub na chwilę złożyć ręce, nie mając na myśli blokady czy wycofania się nieco z rozmowy.
• Warto używać sygnałów niewerbalnych, które są zgodne z Twoimi słowami, a nie przeczą im. Jeśli mówisz jedno, ale Twoja mowa ciała mówi coś innego, Twój słuchacz poczuje się zdezorientowany lub zacznie podejrzewać, że jesteś nieuczciwy. Na przykład siedzenie z założonymi rękoma i potrząsanie głową nie pasuje do słów mówiących, że zgadzasz się z tym, co druga osoba mówi.
• Dostosuj swoje sygnały niewerbalne do kontekstu. Ton Twojego głosu jest inny, gdy zwracasz się do dziecka niż wtedy, gdy zwracasz się do grupy dorosłych. Również weź pod uwagę stan emocjonalny i kulturowe tło osoby lub osób, z którą/z ktorymi się komunikujesz.

Wskazówka 4: Kontroluj stres

Ile razy czułeś/czułaś się zestresowany podczas nieporozumienia z małżonkiem, dziećmi, szefem, przyjaciółmi lub współpracownikami, a potem powiedziałeś/powiedziałaś lub zrobiłeś/zrobiłaś coś, czego później żałowałeś/żałowałaś? Jeśli potrafisz szybko rozładować stres i powrócić do spokojnego stanu, nie tylko unikniesz takich żalów, ale w wielu przypadkach pomożesz również uspokoić swoje otoczenie. Tylko wtedy, gdy jesteś w spokojnym, zrelaksowanym stanie, będziesz w stanie stwierdzić, czy sytuacja wymaga reakcji, czy też sygnały drugiej strony wskazują, że lepiej byłoby zachować milczenie.

W sytuacjach takich jak rozmowa kwalifikacyjna, prezentacja biznesowa, spotkanie pod presją lub przedstawienie się rodzinie bliskiej osoby, ważne jest, aby panować nad swoimi emocjami, myśleć na bieżąco, trzeźwo i skutecznie komunikować się nawet pod presją oceny ze strony innych, często nowych dla Ciebie ludzi.

• Stosuj taktykę opóźniania, aby dać sobie czas na myślenie. Poproś o powtórzenie pytania lub wyjaśnienie stwierdzenia przed udzieleniem odpowiedzi.
• Zatrzymaj się, aby zebrać myśli. Cisza niekoniecznie jest złą rzeczą — zatrzymanie się może sprawić, że będziesz sprawiać wrażenie bardziej opanowanego/opanowanej; jest to niejednokrotnie lepsze niż pośpieszne odpowiadanie.
• Przedstaw jeden punkt i podaj przykład lub wspierającą informację. Jeśli Twoja odpowiedź jest zbyt długa lub będziesz się wahać co do kilku punktów, ryzykujesz utratą zainteresowania słuchacza. Po jednym punkcie podaj przykład, a następnie oceń reakcję słuchacza, aby stwierdzić, czy powinnaś/powinieneś przedstawić drugi punkt.
• Wypowiadaj się jasno. W wielu przypadkach sposób, w jaki mówisz, może być równie ważny, jak to, co mówisz. Mów wyraźnie, utrzymuj równy ton i nawiązuj kontakt wzrokowy, pamiętając o utrzymywaniu otwartej postawy ciała.
• Zakończ rozmowę podsumowaniem (wszędzie tam, gdzie to możliwe), a następnie przestań mówić, dopowiadać, nawet jeśli pozostawi to za sobą ciszę. Nie musisz wypełniać ciszy, kontynuując rozmowę bez wyraźnej ku temu potrzeby.

Wróćmy na chwilę do stresu. Jak można go szybko rozładować, aby skuteczniej się komunikować?

Kiedy rozmowa zaczyna się robić gorąca, rosną emocje, potrzebujesz czegoś szybkiego i natychmiastowego, aby obniżyć intensywność emocjonalną. Ucząc się, jak redukować stres w danej chwili, możesz bezpiecznie ocenić wszelkie silne emocje, których doświadczasz, regulować swoje uczucia i zachowywać się odpowiednio.

• Pierwszym, najważniejszym krokiem będzie rozpoznanie. Twoje ciało da Ci znać, czy jesteś zestresowana/zestresowany, podczas rozmowy. Czy odczuwasz wtedy napięcie w mięśniach, niepokój w żołądku? Czy Twoje dłonie są zaciśnięte? a może zaczynają się pocić? Czy Twój oddech jest płytki i przyspieszony? Czy „zapominasz” oddychać?
• Poświęć chwilę na uspokojenie się, zanim zdecydujesz się kontynuować rozmowę lub ją odłożyć w czasie.
• Jednym z lepszych sposobów na szybkie i niezawodne rozładowanie stresu jest skorzystanie ze zmysłów — wzroku, słuchu, dotyku, smaku, węchu — lub ruchu. Na przykład możesz włożyć miętówkę do ust, ścisnąć piłeczkę antystresową, jeśli takową masz pod ręką, wziąć kilka głębokich oddechów, zacisnąć i rozluźnić mięśnie lub po prostu przypomnieć sobie kojący, bogaty sensorycznie obraz. Każda osoba reaguje inaczej na bodźce sensoryczne, więc znajdź swój mechanizm, który będzie dla Ciebie kojący.
• Szukaj humoru w każdej sytuacji. Jeśli jest stosowany właściwie, humor jest świetnym sposobem na rozładowanie stresu podczas komunikacji. Kiedy Ty lub osoby wokół Ciebie zaczynają traktować sprawy zbyt poważnie, znajdź sposób na rozluźnienie atmosfery, dzieląc się żartem lub zabawną historią.
• Bądź gotowa/gotowy na kompromis. Czasami, jeśli oboje możecie się trochę ugiąć, będziecie w stanie znaleźć szczęśliwy kompromis, który zmniejszy poziom stresu u wszystkich zaangażowanych. Jeśli zdasz sobie sprawę, że druga osoba przejmuje się problemem o wiele bardziej niż Ty, kompromis może być dla Ciebie łatwiejszy i będzie też dobrą inwestycją w przyszłość związku czy innego rodzaju relacji.
• Zgódź się, że się nie zgadzasz, jeśli to konieczne, i zrób sobie przerwę od sytuacji, aby wszyscy mogli się uspokoić. Wyjdź na spacer, jeśli to możliwe, lub poświęć kilka minut na medytację. Ruch fizyczny lub znalezienie spokojnego miejsca, aby odzyskać równowagę, może szybko zmniejszyć stres.

Wskazówka ostatnia:  Bądźmy asertywni

Bezpośrednie, asertywne wyrażanie się pozwala na jasną komunikację i może pomóc wzmocnić poczucie własnej wartości i umiejętności podejmowania decyzji. Bycie asertywnym oznacza wyrażanie swoich myśli, uczuć i potrzeb w sposób otwarty i uczciwy, przy jednoczesnym staniu w swojej obronie i szacunku dla innych. NIE oznacza to bycia wrogim, agresywnym lub wymagającym, aroganckim. Skuteczna komunikacja polega na zrozumieniu drugiej osoby, a nie na wygrywaniu kłótni lub narzucaniu swoich opinii innym.

Aby poprawić swoją asertywność:

• Ceń siebie i swoje opinie. Są tak samo ważne, jak opinie kogokolwiek innego.
• Poznaj swoje potrzeby i pragnienia. Naucz się je wyrażać, nie naruszając praw innych.
• Wyrażaj negatywne myśli w pozytywny sposób. Możesz się złościć, ale możesz też zachować szacunek wobec siebie i innych.
• Przyjmuj komplementy z wdzięcznością, ucz się na swoich błędach, proś o pomoc, gdy jest potrzebna.
• Naucz się mówić „nie”. Znaj swoje granice i nie pozwól, aby inni Cię wykorzystywali. Szukaj alternatyw, aby wszyscy dobrze się czuli z wynikiem.

Rozwijanie asertywnych technik komunikacyjnych

Empatyczne asertywne wyrażanie wyraża wrażliwość na drugą osobę. Najpierw rozpoznaj sytuację lub uczucia drugiej osoby, a następnie przedstaw swoje potrzeby lub opinię. „Wiem, że byłeś bardzo zajęty w pracy, ale chcę, żebyś znalazł czas również dla nas”.

Eskalacja asertywnego wyrażania może być stosowana, gdy pierwsze próby nie przynoszą rezultatów. Stajesz się coraz bardziej stanowczy w miarę upływu czasu, co może obejmować określenie konsekwencji, jeśli Twoje potrzeby nie zostaną zaspokojone. Na przykład: „Jeśli nie będziesz przestrzegać umowy, będę zmuszony podjąć kroki prawne”.

Ćwicz asertywność w sytuacjach o niższym ryzyku, aby pomóc sobie zbudować adekwatną pewność siebie. Albo zapytaj znajomych lub rodzinę, czy możesz najpierw ćwiczyć techniki asertywności na nich.

Tyle w niniejszym artykule. Mam nadzieję, że znaleźliście w tym materiale wartościowe dla Was treści. Jeśli dodalibyście do powyższych jakieś wskazówki, to piszcie śmiało w sekcji komentarzy.

Życzę Wam owocnych rozmów i satysfakcjonujących relacji 🙂